Opis
Podziemny kompleks zwany też podziemnym miastem pod górą Osówka to bardzo tajemniczy obiekt zbudowany w ramach hitlerowskiego kompleksu Riese. Oprócz tych sztolni w okolicznych wzgórzach znajdziemy kolejne, których nazwy pochodzą od wzniesień - takie jak: Włodarz, Soboń, Rzeczka. Niektórzy sądzą, że są one połączone i tworzą jedną całość - co wydawałoby się logiczne.
Sztolnie pod Osówką zaczęto drążyć w 1943 roku, są one zarazem najbardziej zaawansowaną budowlą, na podstawie której można zobaczyć jak technicznie wyglądała budowa kompleksu. Można tam zwiedzić m.in. ogromną salę, symbol Osówki, na ścianach której widoczne są jeszcze szalunki, ściany betonowano w niezwykłym pośpiechu. Osówkę wyróżniają też budowle naziemne, słynne już Kasyno, Betoniarnia i Siłownia. Sztolnie mają też swój wątek filmowy, co i rusz można się tu natknąć na pozostawione przez filmowców (Tajemnica twierdzy szyfrów, Pora Mroku, Norymberga) eksponaty - a to wrak samochodu z serialu Bogusława Wołoszańskiego, a to obudowa reaktora lub rozdzielnia wysokiego napięcia.
Z Osówką wiąże się niestety także historia niebywałego męczeństwa i śmierci wielu robotników przymusowych z obozu Gross Rosen. To z ich niewolniczej pracy powstawały kolejne metry mozolnie kutych sztolni, zwiedzając to miejsce należy zatem o tym pamiętać.
Przeznaczenie ani jakiekolwiek szczegóły dotyczące tego i innych obiektów kompleksu Riese nie są znane, nie zachowały się jakiekolwiek dokumenty, żaden spis, żadna faktura pomimo tego, że zaangażowane w budowę było wiele firm i materiałów. Jedyne dane pochodzą z pamiętników Alberta Speera, głównego architekta hitlerowskiej III Rzeszy. Pomimo tego ciągle znajdują się eksploratorzy, którzy angażują sie w odkrywanie tajemnic Osówki. Na stronach portalu Nasze Miasto w artykule "Przewiercili Osówkę" znajdziemy takie oto słowa:
Według eksploratorów, Osówka jest "sercem" Riese, natomiast siłownia kluczem do rozwiązania zagadki podziemi. Niemcy budowali ją w styczniu 1945 roku, kiedy losy wojny były już przesądzone. Do betonu dosypywali ogromne ilości sody, która wiązała go w bardzo niskich temperaturach. Kruszywo używane jako budulec podgrzewano natomiast w specjalnych zbiornikach. Jeden z nich wyposażony w instalację grzewczą, odkopano niedawno w pobliżu siłowni.
- W ogarniętej wojną Europie ludzie zamarzali z powodu braku opału. Tymczasem w Górach Sowich Niemcy podgrzewali kamienie, aby ukończyć budowę Riese - wyjaśnia Jerzy Cera. - Skoro więc prace prowadzono bez względu na koszty, musiał być jakiś bardzo ważny powód - przekonuje miłośnik zagadek historycznych.
Od 2010 opiekę nad obiektem podziemnym przejęła gmina Głuszyca w ramach przedsiębiorstwa Podziemne Miasto Osówka Sp. z o.o. Centrum udostępnia do zwiedzania kilka tras podziemnych: trasę historyczną, ekstremalną i ekspedycję Riese.